"Ürünüm hazır, müşterim de var; internetten satmaya başlamak istiyorum. Peki ilk ne yapmalıyım?" Bu soruyu en çok, yıllardır dükkânını, atölyesini ya da toptan işini yürüten işletme sahiplerinden duyuyoruz. Instagram'dan mesajla satış yapanlar, pazaryerinde mağazası olup kendi sitesini isteyenler, mağazasının yanına bir de online kanal açmak isteyenler… Hepsinin ortak noktası aynı: Neyin şart, neyin sonradan halledilebilir olduğunu bilmemek.
İyi haber şu: E-ticaret sitesi açmak sanıldığı kadar karmaşık değil. Ama birkaç adımın sırası önemli. Örneğin sanal POS başvurusu, sitenizde yasal metinler ve iletişim bilgileri yoksa gecikebilir; ETBİS kaydı ise satışa başlamadan önce yapılmalıdır. Bu rehberde e-ticaret sitesi açmak için gerekenleri, doğru sırayla ve sade bir dille anlatıyoruz. Sonunda da bir kontrol listesi var; ekran görüntüsünü alıp yanınızda tutabilirsiniz.
1. Önce temel: Şirket ve vergi kaydı
İnternetten düzenli satış yapmak bir ticari faaliyettir; bu yüzden ilk adım, satış yapacak bir vergi mükellefiyetinin olmasıdır. Faturayı kesecek, sanal POS sözleşmesini imzalayacak ve yasal metinlerde "satıcı" olarak görünecek olan bu kayıttır.
Şahıs şirketi mi, limited şirket mi?
Yeni başlayan pek çok işletme için şahıs şirketi yeterli bir başlangıçtır: Kuruluşu daha hızlı, defter ve muhasebe yükü daha hafiftir. Ciro büyüdükçe, ortak alındığında ya da kurumsal müşterilerle çalışmaya başlandığında limited veya anonim şirkete geçmek gündeme gelir. Hangisinin size uygun olduğu; ciro beklentinize, ortaklık yapınıza ve vergi durumunuza göre değişir. Bu kararı bir mali müşavirle birlikte vermenizi öneririz.
Halihazırda faal bir şirketiniz varsa yeni bir şirket kurmanız gerekmez. Ancak vergi dairenizdeki faaliyet kodlarınızın internet üzerinden perakende satışı da kapsadığından emin olun; kapsamıyorsa mali müşaviriniz ek faaliyet kodu tanımlatabilir.
Evden el emeği ürün satanlar için not
Evde kendi ürettiği el emeği ürünleri internetten satanlar için belirli şartlarla "esnaf muafiyeti" imkânı bulunuyor. Ancak muafiyetin şartları ve yıllık satış sınırı dönem dönem güncelleniyor ve her işe uygun değil. Bu yola girmeden önce vergi dairenize ya da mali müşavirinize danışın.
2. Fatura düzeni: e-Arşiv ve e-Fatura
İnternetten yapılan satışların faturası kâğıt yerine elektronik olarak düzenlenir ve müşteriye elektronik ortamda iletilir; faturada satışın internet üzerinden yapıldığı da belirtilir. Hangi durumda e-Arşiv, hangi durumda e-Fatura kullanacağınız ve e-Fatura'ya geçiş zorunluluğunun sizin için ne zaman başlayacağı cironuza ve faaliyetinize göre değişir; ayrıca tutar sınırları yıllar içinde değişebiliyor. Güncel durumu mali müşavirinizle netleştirmek en sağlıklısı.
Pratik tarafta işiniz kolay: İyi bir e-ticaret altyapısında, sipariş onaylandığında e-Arşiv ya da e-Fatura otomatik kesilir ve müşteriye gönderilir. Her sipariş için ayrı bir programa geçip fatura yazmak zorunda kalmazsınız.
3. Alan adı ve e-ticaret altyapısı
Kendi e-ticaret sitenizin adresi, markanızın internetteki tabelasıdır. Alan adı seçerken kısa, kolay yazılan ve markanızla aynı olan bir ad tercih edin. Türkçe karakterlerden ve tirelerden mümkün olduğunca kaçının; telefonda söylendiğinde yanlış yazılmayacak bir ad, hem müşterinize hem de reklamlarınıza kolaylık sağlar.
Altyapı seçimi ise uzun vadede en çok fark yaratan karardır. Değerlendirirken şu sorulara cevap arayın:
- Satışınızdan komisyon alınıyor mu? Bazı altyapılar ciro üzerinden pay alır; satış büyüdükçe bu maliyet de büyür.
- Hosting ve SSL dahil mi? Güvenli bağlantı (adres çubuğundaki kilit) ödeme alan bir site için şarttır.
- Hangi ödeme ve kargo firmalarıyla çalışıyor? Anlaştığınız ya da anlaşmayı düşündüğünüz firmaların hazır entegrasyonu olmalı.
- Pazaryerinde de satıyorsanız stok ve siparişler tek panelden yönetilebiliyor mu?
- Telefondan yönetebiliyor musunuz? Siparişi, mesajı ve stoğu dükkândayken ya da yoldayken görebilmek zaman kazandırır.
Pazaryerinde mi kalmalı, kendi sitenizi mi açmalı diye düşünüyorsanız pazaryeri ile kendi e-ticaret sitesi karşılaştırmamıza, komisyon konusunu merak ediyorsanız komisyonsuz e-ticaret altyapısı yazımıza göz atabilirsiniz.
4. Ödeme altyapısı: Sanal POS
Kredi kartıyla ödeme alabilmek için bir sanal POS'a ihtiyacınız var. Bunu iki yoldan sağlayabilirsiniz: Doğrudan bankanızdan ya da lisanslı bir ödeme kuruluşundan. Başvuru süreci, komisyon oranları ve paranın hesabınıza geçme süresi kurumdan kuruma ve yapacağınız anlaşmaya göre değişir. Oranları karşılaştırırken yalnızca komisyona değil, taksit seçeneklerine ve ödemenin kaç günde hesabınıza geçtiğine de bakın.
Başvuruda genellikle vergi levhası, kimlik ve şirket belgeleri (limited ya da anonim şirketlerde imza sirküleri gibi) istenir. Pek çok banka ve ödeme kuruluşu, onay vermeden önce sitenizi de inceler. Bu incelemede şunlar aranır:
- Sitede gerçek ürünlerin, fiyatlarıyla birlikte yer alması,
- Firma unvanı, adres, telefon ve e-posta gibi iletişim bilgilerinin açıkça yazması,
- Mesafeli satış sözleşmesi, iade koşulları ve gizlilik politikası gibi yasal metinlerin yayında olması.
Yani sanal POS başvurusunu, sitenizin büyük ölçüde hazır olduğu aşamada yapmak süreci hızlandırır. Kredi kartının yanında havale/EFT ve kapıda ödeme seçeneklerini de sunmak, özellikle ilk kez alışveriş yapacak müşterilerin güvenini kazanmanıza yardımcı olur.
5. ETBİS kaydı
ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi), Ticaret Bakanlığı'nın internetten satış yapan işletmeleri kayıt altına aldığı sistemdir. Kendi sitesi üzerinden satış yapan işletmelerin, faaliyete başlamadan önce e-Devlet üzerinden ETBİS'e kayıt olması gerekir. Kayıt elektronik ortamda yapılır ve kısa sürer.
Kayıttan sonra bilgileriniz değişirse (örneğin yeni bir alan adı eklediyseniz ya da adresiniz değiştiyse) bunu da sisteme bildirmeniz gerekir. Kayıt tamamlandığında verilen ETBİS doğrulama kodunu (karekodu) sitenizde, genellikle sayfanın alt kısmında yayınlayabilirsiniz; müşteri gözünde de güven veren küçük bir ayrıntıdır.
6. Yasal metinler: Sitenizde mutlaka olması gerekenler
Tüketiciye internetten yapılan satışlar "mesafeli satış" sayılır ve bu satışların kendine özgü kuralları vardır. Sitenizde şu metinlerin bulunması gerekir:
- Ön bilgilendirme formu: Müşteri ödemeyi yapmadan önce satıcıyı, ürünü, toplam fiyatı, teslimat ve cayma hakkını öğrenmelidir. Bu form onaylanmadan sözleşme kurulamaz; bu yüzden ödeme adımında gösterilir.
- Mesafeli satış sözleşmesi: Satıcı ile alıcı arasındaki sözleşmedir; siparişle birlikte onaylanır ve müşteriye iletilir.
- Cayma hakkı ve iade koşulları: Tüketici, kural olarak ürünü teslim aldıktan sonra 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkına sahiptir. Kişiye özel üretilen ürünler gibi bazı istisnalar vardır; bunları iade sayfanızda açıkça yazın. Tüketici bu hak konusunda gereği gibi bilgilendirilmezse cayma süresi uzar; bilgilendirildiğini ispat etmek ise satıcıya düşer.
- KVKK aydınlatma metni ve gizlilik politikası: Üyelik ve sipariş sırasında ad, adres, telefon gibi kişisel veriler alırsınız; bunları hangi amaçla işlediğinizi anlatmanız gerekir.
- Çerez politikası: Reklam ve ölçüm araçları kullanacaksanız ziyaretçinin onayını almanız ve çerezleri açıklamanız gerekir.
- Satıcı bilgileri: Unvan, adres, telefon, e-posta ve varsa MERSİS numarası gibi tanıtıcı bilgiler sitede kolayca bulunmalı.
Bu metinleri internetten bulduğunuz bir örnekten kopyalamak cazip gelebilir; ama içlerinde başka bir firmanın bilgileri, size uymayan iade koşulları ya da eski mevzuata dayanan maddeler olabilir. Metinleri kendi işinize göre uyarlayın, gerekiyorsa bir hukukçudan destek alın. İade sürecini müşteriye nasıl anlatacağınızı merak ediyorsanız iade ve kargo bilgisi yazımız işinizi kolaylaştırır.
Kampanya SMS'i ve e-postası gönderecekseniz
Müşterilerinize indirim ve kampanya mesajı göndermek için önceden onaylarını almanız gerekir. Ticari ileti onayları İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden kayıt altına alınır. Üyelik ve sipariş formlarına bu onay kutusunu baştan koymak, ileride listenizi güvenle kullanmanızı sağlar.
7. Kargo ve teslimat
Müşterinin aklındaki en büyük soru çoğu zaman "Ne zaman elimde olur?" sorusudur. Satışa başlamadan önce:
- Bir veya birkaç kargo firmasıyla anlaşın; gönderi hacminiz arttıkça daha iyi şartlar konuşabilirsiniz.
- Kargo ücretini nasıl yansıtacağınızı belirleyin: sabit ücret, belli bir sepet tutarının üzerinde ücretsiz kargo ya da desi ve bölgeye göre hesap.
- Siparişin kaç iş gününde kargoya verileceğini sitenizde açıkça yazın ve bu söze uyun.
- Paketleme malzemenizi önceden hazırlayın; özenli bir paket, ikinci siparişin de ilk adımıdır.
Altyapınız kargo firmasıyla entegre çalışıyorsa, sipariş onaylandığında kargo etiketi panelden basılır ve takip numarası müşteriye otomatik gider. Bu, hem sizin hem müşterinin "Kargom nerede?" telefonlarından kurtulması demektir.
8. Ürün içerikleri: Fotoğraf, açıklama, fiyat
Mağazada müşteri ürüne dokunur, dener, size soru sorar. İnternette bunların hepsini ürün sayfası yapar. Satışa başlamadan önce her ürün için şunları hazırlayın:
- Net ve gerçek fotoğraflar: Aydınlık bir ortamda, birden fazla açıdan; mümkünse kullanım halinde.
- Kendi yazdığınız açıklamalar: Ölçü, malzeme, kullanım ve bakım bilgisi. Üreticinin metnini aynen kopyalamak yerine müşterinin soracağı soruları cevaplayan bir açıklama hem satışa hem Google'da görünmeye yardımcı olur.
- Varyantlar ve stok: Beden, renk, numara gibi seçenekleri ve her birinin stoğunu doğru girin; olmayan ürünü satmak en hızlı güven kaybıdır.
- Kategori yapısı: Müşterinin aradığını iki üç tıklamada bulabileceği sade bir düzen.
Sitede olmazsa olmaz sayfaların tam listesi için e-ticaret sitesinde olmazsa olmaz içerikler yazımıza bakabilirsiniz.
9. Açılış sonrası: Ölçüm ve ilk ziyaretçiler
Site yayına girdi, ilk ürünler yüklendi. Şimdi müşterinin sitenizi bulması gerekiyor. İlk haftalarda şu adımları atın:
- Sitenizi Google Search Console'a ekleyin ve site haritasını gönderin; böylece Google sayfalarınızı daha hızlı tanır.
- Reklam vermeyi düşünüyorsanız, Meta Pixel ve Google ölçüm kodlarını reklamdan önce kurun. Ölçmediğiniz reklamın işe yarayıp yaramadığını bilemezsiniz.
- Ürünlerinizi Google Alışveriş'te göstermek için ürün feed'inizi hazırlayın.
- Mevcut müşterilerinize, Instagram takipçilerinize ve mağazanıza gelenlere yeni sitenizi duyurun. İlk siparişler çoğu zaman sizi zaten tanıyanlardan gelir.
Reklama başlamadan önce sitenizin hazır olup olmadığını kontrol etmek isterseniz reklamdan önce site kontrolü yazımız yol gösterir.
Kısa kontrol listesi
- Şirket ya da şahıs işletmesi kaydı ve vergi levhası
- İnternet satışını kapsayan faaliyet kodu
- e-Arşiv / e-Fatura düzeni (mali müşavirinizle)
- Markanızla uyumlu alan adı
- SSL'li, mobil uyumlu e-ticaret altyapısı
- Sanal POS (banka veya ödeme kuruluşu), havale ve kapıda ödeme seçenekleri
- Satışa başlamadan önce ETBİS kaydı
- Ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi, iade koşulları
- KVKK aydınlatma metni, gizlilik ve çerez politikası
- İletişim ve satıcı bilgileri
- Kargo anlaşması ve teslim süresi bilgisi
- Fotoğraflı, açıklamalı, stoğu doğru ürün sayfaları
- Search Console ve reklam ölçüm kodları
Sık sorulan sorular
Şirketim olmadan e-ticaret sitesi açabilir miyim?
Siteyi teknik olarak kurabilirsiniz; ancak düzenli satış yapmak, fatura kesmek ve sanal POS almak için bir vergi kaydına ihtiyacınız olur. Evde kendi ürettiği el emeği ürünleri satanlar için belirli şartlarla esnaf muafiyeti imkânı vardır; size uyup uymadığını vergi dairenize ya da mali müşavirinize sorun.
ETBİS kaydı ne zaman yapılmalı?
Kendi sitesinden satış yapacak işletmelerin, satışa başlamadan önce e-Devlet üzerinden ETBİS'e kayıt olması gerekir. Kayıttan sonra alan adı ya da adres gibi bilgileriniz değişirse bunu da güncellemeniz gerekir.
Sanal POS almak için sitenin tamamen bitmiş olması gerekir mi?
Tamamen bitmiş olması şart değil; ama banka ya da ödeme kuruluşu sitenizi incelediğinde ürünleri, fiyatları, iletişim bilgilerini ve yasal metinleri görmek ister. Bu yüzden başvuruyu, sitenin bu kısımları hazır olduğunda yapmak onayı hızlandırır.
Pazaryerinde satış yapıyorum, kendi siteme de ETBİS kaydı gerekir mi?
Yalnızca pazaryeri üzerinden satış yapıyorsanız kayıt yükümlülüğü pazaryeri tarafındadır. Kendi alan adınızda bir site açıp oradan satış yapacaksanız, o site için kendiniz kayıt olmalısınız.
Yasal metinleri başka bir siteden kopyalayabilir miyim?
Önerilmez. Metinler satıcının bilgilerini, sizin iade ve teslimat koşullarınızı ve güncel mevzuatı yansıtmalıdır. Başka bir firmanın metni size uymayan maddeler içerebilir; bir anlaşmazlıkta da aleyhinize işleyebilir.
Satışa başlamak ne kadar sürer?
Belgeleriniz hazırsa en uzun süren işler genellikle ürün fotoğrafları ve açıklamaları ile sanal POS onayıdır. Ürün sayısı, şirket kuruluşunun gerekip gerekmediği ve başvuru yaptığınız kurumun süreci bu süreyi belirler.
E-ticaret sitenizi birlikte kuralım
Bu listedeki teknik kısımları sizin yerinize biz üstleniyoruz. ESC Medya'nın e-ticaret altyapısında hosting ve SSL dahil, kendi alan adınız bağlanıyor; PayTR, iyzico, VakıfBank, Paynkolay ve İşyerimPOS ile ödeme, kargo etiketi ve e-Fatura / e-Arşiv aynı panelden çalışıyor. Trendyol ve Hepsiburada gibi pazaryerlerinde de satıyorsanız siparişler aynı listeye düşüyor. Satışınızdan komisyon almıyoruz; yıllık sabit bir ücret ödüyorsunuz.
Nereden başlayacağınızı birlikte netleştirelim: ücretsiz teklif alın, işinize uygun kurulumu birlikte planlayalım.
E-ticaret altyapısı
14.600 ₺'den başlayan paketlerle hemen başlayın.
